Przed Holokaustem większość mieszkańców Oświęcimia stanowili Żydzi.
Od pokoleń żydowscy mieszkańcy zakładali tutaj swoje rodziny i tworzyli niezwykle bogatą i różnorodną kulturę. Tragedia Holokaustu położyła nagle kres tętniącemu żydowskiemu życiu.
W 1995 r. w Nowym Jorku powstała Auschwitz Jewish Center Foundation, której celem było stworzenie żydowskiego centrum kulturalno-edukacyjnego w Oświęcimiu. Dla realizacji tego zadania powołano rok później w Polsce siostrzaną organizację Fundację Edukacyjne Centrum Żydowskie w Oświęcimiu.

We wrześniu 2000 roku Centrum Żydowskie w Oświęcimiu zostało oficjalnie otwarte. Centrum jest instytucją pozarządowa, której celem jest kultywowanie pamięci Żydów – mieszkańców miasta, jak również edukacja przyszłych pokoleń na temat świata, który zniknął bezpowrotnie w czasie Holokaustu i nauczanie o zagrożeniach płynących z uprzedzeń i nietolerancji.
Od września 2006 Centrum jest stowarzyszone z Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego w Nowym Jorku.